Paradox, By God Alone genişlemesiyle birlikte 30 Eylül'de Crusader Kings III'ün 1.20.0 "Crozier" güncellemesini yayımladı. Bu not, değişiklik listesinin genişlemeyi almayanlara da gelen ücretsiz kısmını aktarıyor; ücretli genişleme özellikleri (Hristiyan Kilisesi durumu, kardinaller, papalık fermanları, kuklalar vb.) ayrı haberde. Değişiklik listesi Steam'in kendi etkinlik ucundan tam metin olarak okundu.
Öne çıkanlar
- Ayinler (Rites): Her inancın içinde kendi lideri, liturjisi, öğretileri ve harita rengi olan ayrı gelenekler. Mevcut tüm mezhep ve kollar artık birer Ayin (ör. Ambrosian, Mozarabic, Hanefi, Theravada).
- Kişisel öğretiler ve Manevi Tatmin: Karakterler inançlarının temel öğretilerinden ayrı kişisel inançlar taşıyabiliyor; erdemlere uymak tatmini yükseltiyor, günah işlemek düşürüyor. 26 yeni öğreti eklendi.
- Kutsal mekânlar baştan yapıldı: inanç başına en fazla dokuz kutsal mekân, üstün (Eminent) kutsal mekân rütbesi ve kutsal emanet yerleştirme.
- Kutsal Tarikatlar, Manastır ve Askerî Tarikatlar olarak ikiye ayrıldı.
- Karşı-papalar ve inancın başına meydan okuma savaş gerekçesi geldi.
- Aforoz yeniden yapıldı; yeni oyun kuralları, dengeleme, yapay zekâ, performans ve çok oyunculu düzeltmeleri.
Ayinler ve sapma (Divergence)
- Bir Ayin, inancın ana Ayininden yeterince uzaklaşırsa sapkınlık sayılıyor; en yüksek sapmaya ulaşan Ayin anında yeni bir inanç olarak ayrılıyor.
- İnancın başının altında oturan Ayin Başı (Head of Rite) eklendi.
- Ayin Oluşturma penceresi geldi; bir karakter kendi inancının yeni bir Ayinini kurabiliyor. Ayin kurmak, kurucunun aynı inançtaki bütün mülkünü ve sarayını yeni Ayine çeviriyor.
- Sway to Rite etkileşimi saray mensupları, vasallar ve hükümdarlar için ayrı ayrı var; menzil din adamının kendi diyarı ve piskoposluğuyla sınırlı.
- İnanç coşkusu (Fervor) Ayinlerin dağılımına tepki veriyor: yeni Ayin kuruldukça düşüyor, sapkın ilan edilip ayrılınca yükseliyor.
- Cinsiyet tercihi yasaları, suçlar ve ayin dili artık Ayin bazında. Devlet İnancı artık Devlet Ayini.
Sapkınlıklar ve aforoz
- Sapkınlıklar, coşkusu 40'ın altına düşen inançlarda patlak veriyor; coşku düştükçe ihtimal artıyor.
- On tarihî sapkın Ayin eklendi: Katar, Valdo, Lollard, Hus, Joachim, İkonoklast, Bogomil, Paulikyan, Mesalyan ve Adopsiyonist.
- Declare a Rite Heretical kararı eklendi; tüm öğreti ve doktrinlerin sapmaya eklenen bir puanı var.
- Aforozun dindarlık bedeli artık rütbeye göre ölçekleniyor. Aforozlu özelliği tek seferlik dindarlık kazançlarını da yarıya indiriyor.
- Aforoz mektupları artık sizi kimin ve neden aforoz ettiğini yazıyor; risk altındayken ipucu çıkıyor. Aforozlu bir başpiskopos doğrudan inancın başından af isteyebiliyor.
Kişisel öğretiler
- Öğreti durumları: Bilinmiyor, Biliniyor, İzinli, Yasak ve Temel. İnançların her öğretisi için popülerlik rozeti var.
- Karakterlerin dinî bilgisi (doktrin ve ayin bilgisi) var; bu bilgi inancı şekillendirmeyi ve başka inanca geçmeyi kolaylaştırıyor.
- Yasak bir kişisel öğretiyi taşımak bir sır oluşturuyor.
- Öğreti yayma (etkileşim, karar ve etkinlik niyeti olarak) ve bir öğretiyi karalayarak popülerliğini düşürme (Persecute Tenet) eklendi.
- 26 yeni öğreti arasında Peace of God, Transubstantiation, Ora et Labora, Simony, Purgatory, Apostolic Succession, Confession, Original Sin, Miles Christi, Charity, Scholasticism, Hesychasm ve Khachkars var. Mevcut öğretilerin etkileri yeniden yapıldı ve hepsine kişisel öğreti etkisi eklendi.
Manastır ve Askerî Tarikatlar
- Eski Kutsal Tarikatlar, kendi hükümet türü, hamisi ve liderliği olan Manastır Tarikatları ve Askerî Tarikatlar olarak yeniden yapıldı. Manastır tarikatları oyun başında Hristiyan dünyasında var ve kendi tapınak mülklerini kurarak büyüyor; 1178'de tarihî askerî tarikatlar yer alıyor.
- Ortodoks ve diğer doğu manastır tarikatları ile dinamik Müslüman tarikatları eklendi.
- Hristiyan şövalye tarikatları için Order Foot Knights ve Order Knights paralı asker birlikleri geldi.
- Yeni etkileşimler: yemin ettirme, bir çocuğu manastıra vermesini talep etme (veraset dışına çıkarır), tarikata manastır kiralama ve kirayı geri alma.
- Form Knightly Sellsword Band kararı: unvan sahibi bir şövalyeyi size bağlı kalan, her yıl altın gönderen bir paralı asker bölüğüne dönüştürüyor.
Kutsal mekânlar
- Üstün Kutsal Mekân rütbesi geldi; inançların genellikle üç üstün mekânı olabiliyor ve yalnız bunlar inancın tüm mensuplarını etkiliyor. Toplam kutsal mekân sayısı dokuza kadar çıkabiliyor.
- Bazı kutsal mekânlar değişti: Vajrayana'da Lhasa, Muara Takus'un yerini aldı; Miafizitlerde Antakya, Aksum'un yerine üçüncü üstün mekân oldu (Aksum normal kutsal mekân olarak kalıyor). Mahayana'ya Wutai Dağı, Luoyang ve Nara, Vajrayana'ya Dali ve Pagan eklendi.
- Kutsal mekânı yükseltme, düşürme, terk etme, benimseme ve sıfırdan oluşturma eylemleri geldi; yeni mekân oluşturmak yeterli kalitede kutsal emanet gerektiriyor.
- Kutsal mekânlara en fazla üç kutsal emanet yerleştirilebiliyor; yerleştirilen emanetlerin kalitesine göre ölçeklenen yerel ve küresel değiştiriciler var. Doğru inancın emaneti yerleştirilmemiş mekânlar etkin sayılmıyor.
- Yeni kurulan bir inanç üç ücretsiz kutsal mekân eylemi alıyor.
Karşı-papalar ve kutsal savaş
- Declare an Antipope: Ayininizden bir din adamını rakip inanç başı olarak atayabiliyorsunuz; aday bağımsız hükümdar oluyor. Proclaim Yourself Antipope ile kendinizi ilan edebiliyorsunuz; Müslümanlarda bu karar Challenge the Caliph adını taşıyor.
- Challenge Head of Faith savaş gerekçesi: meydan okuyan kazanırsa inancın başı olur ve Ayini ana Ayin hâline gelir; dindaşlar iki taraftan birine katılabilir.
- Depose Antipope ve teokrasilere karşı hazinelerinden altın alan Humiliation savaş gerekçeleri eklendi.
Oyun kuralları
- Branched Rite Frequency: varsayılan olarak inanç, yeni Ayinler arasında 3-18 yıl bekliyor; ayar 1-8 yıldan 8-45 yıla ya da hiç yoka kadar değişebiliyor.
- Branched Rite Amount: varsayılanda 70 kontlukta bir ek Ayin, ilki 140'ta.
- Heresy Outbreak Frequency: dörtte birden dört katına kadar.
- Rastgele İnançlar kuralı artık Rastgele İnançlar ve Ayinler.
- Expand Nomadic Region: Northeastern Asia kuralı eklendi (Khans of the Steppe gerektirir).
Diğer ücretsiz eklemeler
- Study Faith entrikası: yakındaki inançların öğreti ve doktrinlerini öğrenip yeterince öğrenince geçiş yapabiliyorsunuz. İnançların geleneklerini sözlü, mitlerle ya da yazılı koruduğunu belirleyen yeni bir doktrin, mektupla mı yoksa yanınızda bir hocayla mı öğrenileceğini belirliyor.
- Find Adherent of Faith entrikası; Ayin, inanç ve kültürler için hegemonya desteği.
- Vasallık teklifinde Nüfuz ödememe seçeneği; topraksız birine unvan verirken Teokratik ya da Ecclesiastical hükümet seçeneği.
- Arnavutluk Krallığı kurulabilir unvan olarak eklendi; Britanya İmparatorluğu kurucunun kültürüne göre farklı ad ve renk alıyor.
- Ölmüş karakterlerin portrelerini güzelleştiren ve stilize eden iki yeni ayar.
- Arayüz: Ayin ve Kültür düğmeleri için Alt+T ve Alt+R kısayolları, günah ve erdem ikonları yenilendi, haritadaki koyun ve atlar küçültüldü.
İçerik
- Hristiyanlık: Ermeni Apostolik inancına büyük kutsal savaş alanları, aziz emanetleri ve Ermenice ayin dili; İber piskoposları Mozarabic Ayiniyle başlıyor; Vatikan'daki genel bazilika yerine Aziz Petrus Bazilikası geldi; Hildegard von Bingen eklendi.
- Karay ve Malabar Yahudiliğinin ilk mensupları oyunda; Crusader Kings II'den selamlama, hakaret ve iltifat satırları geri geldi.
- Jurchenlerin çoğu Göçebe'den Kabile hükümetine geçti; Sardunya kültürüne üç gelenek eklendi; dört Raşid halifesi için karakter ayrıntıları eklendi.
Denge
- Oyuncu olan inanç başına gelen altın, hak iddiası, endüljans ve aforoz istekleri toplamda 2-4 yılda birle sınırlandı.
- Kral ve üstü rütbedeki ruhani inanç başları vasallığı neredeyse hiç kabul etmiyor.
- Dindar din adamları ve inanç başlarını baştan çıkarmak, onlarla arkadaş olmak ve onları ikna etmek çok daha zor.
- Papa için din adamı görüşü artık otomatik olarak tavan yapmıyor (Roma'nın kutsal mekânı ve bazilikalar sabit bonusu kaybetti).
- Başka bir inancın sizin tarikatınızı sürmesiyle kazanılan coşku kira başına 5'ten 0,3'e düştü.
- Erdem ve günahlar 7 ile sınırlandı.
Yapay zekâ
- Yapay zekâ, kendi inancındaki din adamları arasındaki savunma savaşlarına çok daha az katılıyor.
- Vasalları aforozlu değilse ya da çıkacak iç savaş çok güçlü vasalları kapsamayacaksa unvanlarını geri almıyor.
- Paranoyak hükümdarlar evlat edinmeye daha az yatkın; yapay zekâ seviye puanı olduğunda nişanları yükseltiyor.
Performans, çok oyunculu ve arayüz
- Sık değerlendirilen etkileşim ve karar betikleri optimize edildi; yapay zekânın etkileşim yükü azaltıldı (ör. Study Faith çok daha seyrek değerlendiriliyor).
- Açılışta dosyalar bir kez sağlamalanıyor, yerelleştirme dosyaları paralel okunuyor, model klasörü bir kez taranıyor; düşük ayarlarda binalardaki kar efekti kaldırıldı.
- Çok oyunculuda çok sayıda senkron kopması ve sonradan katılma (hotjoin) hatası giderildi.
- Büyük Proje planlama penceresinde tamamlanma süresi görünüyor; kayıtların tümünü silme düğmesi eklendi (bulut kayıtlarını etkilemiyor).
Hata düzeltmeleri (seçme)
- Çok sayıda çökme giderildi: Büyük Proje yok edilirken, ölüm anında, inanç başı verasetinde, kutsal savaşlar listelenirken ve durum aşamaları güncellenirken.
- Aynı dine bağlı bir inanca geçmek artık Aforozlu özelliğini kaldırmıyor.
- Hamburg yeniden kilise mülkü; Mekke dışındaki hacca giden Müslümanlar yeniden Hacı özelliğini alıyor.
- Türk mirası (Turkic heritage) Kazak krallığı kararından engellendi.
- Krediler artık düzgün miras kalıyor; taç giyme töreni başkentinizde yeniden düzenlenebiliyor.
- Eski gölgelendirici önbelleğinin yol açtığı mor sınır hatası büyük ölçüde giderildi.
- macOS'ta VSync açılıp kapanırken donma giderildi; kullanıcı klasörü yazılamaz olduğunda oyun artık çökmek yerine uyarı veriyor.
Mod yapımcıları için
Din veritabanı yeniden yapılandırıldı (FaithType ayrı veritabanı, öğreti/doktrin dizileri ayrıldı, yeni rite_types, rite_names, tenet_types veritabanları); doctrine_character_modifier gibi bazı anahtarların adı değişti. Din, hükümet ve yasa üzerinde çalışan modlar büyük olasılıkla güncelleme gerektiriyor.
Türk oyuncu için ne anlama geliyor?
Müslüman ve Türk devletleriyle oynayanlar da etkileniyor. Ayin sistemi Hanefi gibi mezhepleri ayrı Ayinlere çeviriyor; dinamik Müslüman tarikatları ve Challenge the Caliph kararı ücretsiz güncellemeyle geliyor, yani genişlemeyi almadan da kullanılabiliyor. Oyunda Türkçe yok (Steam ham dil listesi).
Kaynak: https://steamcommunity.com/games/1158310/announcements/#1845383656377574
